Quan điểm Truyền thông Quốc tế (2-8-2001)


2001.08.01
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Lời giới thiệu: mục Quan điểm Truyền thông Quốc tế do Lê Dân phụ trách, đến với quý vị mỗi sáng thứ Năm, nhằm cung cấp cái nhìn của giới truyền thông châu Á và quốc tế về những vấn đề thời sự có khả năng tác động đến nhiều quốc gia trong vùng. Với ước mong cung cấp cho quý thính giả những dữ liệu và nhận định khách quan nhưng khác biệt do văn hóa, lập trường và quan điểm, để quý vị tự rút ra nhận định của riêng mình. Mời quý vị theo dõi sau đây... Tuần qua, dư luận báo chí chú ý khá nhiều đến kết quả bầu cử Hội đồng Tư vấn Nhật Bản, tức Thượng Nghị Viện của Xứ Phù Tang. Dù suy trầm kinh tế suốt thập niên qua, Nhật vẫn là nước đầu tư nhiều nhất vào Á châu, nên mọi biến chuyển của họ, ít nhiều cũng tác động đến các lân bang. Trước nhất là nước láng giềng Nam Hàn. Thắng lợi áp đảo tại Thượng viện Nhật của liên minh đảng Dân chủ Tự do của Thủ tướng Koizumi đã gây nhiều lo ngại tại quốc gia từng chịu dày xéo bởi quân đội Thiên hoàng thuở trước. Dưới hai tựa đề ỘChính sách cải tổ của ông Koizumi tung cánhỢ và ỘQuan ngại về tình trạng hữu khuynhỢ, nhật báo Dong-a Ilbo cho rằng với chiến thắng ở Thượng viện, Thủ tướng Koizumi có thể sẽ thiên về cánh hữu hơn trước. Tờ báo này còn nói rằng từ khi ông Koizumi lên nhậm chức, càng ngày ông càng thiên về mối quan hệ với Hoa Kỳ, và ít lưu ý tới những mối quan tâm của các quốc gia Á châu. Một nhật báo Nam Hàn khác là tờ Joong-ang Ilbo viết rằng với thắng lợi chính trị mới, Thủ tướng Koizumi sẽ tiếp tục thi hành chính sách bảo thủ của ông, và nhất là sẽ không từ bỏ ý định viếng đền Yasukuni vào ngày 15 tháng Tám tới. Đó là ngày Nhật ký văn bản đầu hàng Đồng minh hồi năm 1945, và đền Thần đạo Yasukuni là nơi tưởng niệm 2 triệu rưỡi người Nhật tử trận trong các cuộc chiến từ giữa thế kỷ 19 đến giữa thế kỷ 20, trong số đó có cả 7 tội nhân chiến tranh Thế chiến thứ Hai, chẳng hạn như cố Thủ tướng Hideki Tojo, tức tướng Đông Điều của quân đội Thiên hoàng. Dự định viếng đền Yasukuni của Thủ tướng Koizumi không những bị Trung Quốc và Nam Hàn phản đối, mà dư luận truyền thông Nhật Bản cũng cho là thiếu khôn khéo. Nhật báo Asahi Shimbun hôm thứ Bảy đã nhắc lại nhận định của nữ Ngoại trưởng Tanaka Makiko đưa ra hồi gần đây, rằng bà không hiểu vì sao Thủ tướng Koizumi nhất định phải đến viếng đền Yasukuni. Bà cho biết không phải vì Trung Quốc hay Nam Hàn phản đối, mà chính bản thân bà không muốn ông Koizumi thực hiện dự định đó. Tờ Asahi cho việc Thủ tướng Koizumi hướng dẫn các bộ trưởng đến tưởng niệm tại đền Yasukuni là vi phạm tinh thần Hiến pháp, vốn quy định tôn giáo và chính quyền phải tách biệt với nhau. Từ Bangkok, nhật báo The Nation của Thái Lan hôm thứ Ba lại nhận định rằng chiến thắng chính trị mới của Thủ tướng Koizumi sẽ kèm theo nhiều khó khăn mới cho ông, cả từ bên trong lẫn bên ngoài. Nội tại, thắng lợi của liên minh Dân chủ Tự do Nhật sẽ khiến tinh thần quốc gia cực đoan dâng cao trong thời gian tới. Mà điều đó sẽ khiến nhiều người phân vân không hiểu chính phủ của Thủ tướng Koizumi sẽ có thái độ thế nào đối với quá khứ quân phiệt thời trước của Xứ Phù Tang. Ngoài dự định viếng đền Yasukuni, ông Koizumi từng chủ trương tu chính Hiến pháp để biến Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản trở lại thành một quân đội với đầy đủ ý nghĩa của nó. Bên ngoài, những quốc gia trong vùng lo lắng khi thấy Thủ tướng Koizumi có vẻ thiên về Hoa Kỳ, hơn là các lân quốc châu Á. Nhật báo The Nation của Thái viết rằng thắng lợi chính trị mới của ông Koizumi là cơ hội tốt để chứng tỏ sự quan tâm của Nhật Bản đối với các quốc gia Á châu, dù rằng từ khi lên nhậm chức Thủ tướng cho tới nay, ông chưa có hành động gì chứng tỏ điều đó. Nhận định diễn biến đó với tầm mức rộng lớn hơn, tờ The Asia Times cho biết hồi tháng Mười năm ngoái, trước khi lên làm Thủ tướng, ông Koizumi Junichiro trong cuộc thảo luận chính trị với nhà bình luận Okamoto Yukio, đã nói rằng nếu Nhật Bản được làm thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc thì cần tu chính điều 9 Hiến pháp, để có một quân đội với đầy đủ danh nghĩa, mới có thể tham gia đội quân Liên Hiệp Quốc Bảo vệ Hòa bình. Ngoài chủ trương tăng cường sức mạnh quân sự, bài báo này cho rằng nếu ông Koizumi có thể biến sự hậu thuẫn to lớn của dân chúng giành cho ông thành kết quả cụ thể về kinh tế và chính trị, thì một nước Nhật mới sẽ xuất hiện trên trường thế giới. Nước Nhật đó sẽ là đồng minh chủ yếu của Hoa Kỳ, nhưng vẫn tồn tại độc lập. Tờ The Asia Times cho rằng một khi chính sách cải tổ kinh tế của Thủ tướng Koizumi thành công, nó sẽ có tác động đến toàn khu vực. Chẳng hạn như Nam Hàn và một số nước khác sẽ chẳng chịu ngồi yên, mà cũng phải tích cực cải tổ theo. Một diễn biến khác ở Á châu trong những ngày qua cũng được giới truyền thông đặc biệt chú ý. Đó là chuyến viếng thăm Trung Quốc của Ngoại trưởng Hoa Kỳ Colin Powell. Tại đây ông Powell nói rằng mối bang giao giữa Hoa Kỳ với Trung Quốc đặt nền tảng trên sự thay đổi rộng lớn qua mở cửa xã hội và cải tổ kinh tế ở Hoa Lục. Tờ The China Daily, tức Trung Quốc Nhật báo, cơ quan ngôn luận chính thức của nhà cầm quyền Bắc Kinh, hôm thứ Sáu đã đăng bài nhận định hy vọng chuyến viếng thăm của ông Powell sẽ siết chặt thêm quan hệ Mỹ-Hoa, vốn lạnh nhạt và căng thẳng sau những biến cố vừa qua. Tờ báo này cho mối quan hệ song phương đang ở trong giai đoạn quyết định, để tránh bị suy sụp, Hoa Kỳ cần có thêm nhiều nỗ lực nữa. Qua hôm sau, ngay trước khi Ngoại trưởng Hoa Kỳ Colin Powell đến Bắc Kinh, Trung Quốc Nhật báo lại đề cập tới chuyến đi của ông, nhưng lần này giành trọn phần còn lại của bài bình luận để đả kích thái độ mà họ gọi là Ộđộc hànhỢ của Hoa Kỳ. Tờ báo lên án Washington bất chấp lợi ích của cộng đồng thế giới để theo đuổi chính sách riêng của mình. Thế nhưng trong cùng ngày, tờ The PeopleỖs Daily, tức Nhân dân Nhật báo, đã hân hoan nhận xét rằng chuyến viếng thăm của Ngoại trưởng Colin Powell đã tô đậm nét cho mối quan hệ song phương đầy tính xây dựng. Tờ báo này cho biết ngay sau khi đặt chân đến Bắc Kinh, ông Powell đã gặp gỡ chủ tịch Giang Trạch Dân, Thủ tướng Chu Dung Cơ, phó Thủ tướng Tiền Kỳ Sâm và Ngoại trưởng Đường Gia Triền. Dù đăng dưới tiêu đề Quan Điểm, nhưng bài báo không đưa ra nhận xét cá biệt nào mà chỉ nhấn mạnh rằng Ngoại trưởng Powell tái khẳng định là Hoa Kỳ vẫn tôn trọng ba bản Thông cáo chung đã ký kết trước đây, rằng dân chúng hai bên eo biển Đài Loan đều là người Trung Hoa, và rằng không ai hơn là chính phủ Trung Quốc muốn giải quyết vấn đề Đài Loan trong hòa bình. Nhận định khách quan hơn về chuyến viếng thăm Trung Quốc của Ngoại trưởng Colin Powell, nhật báo The Straits Times của Singapore cho diễn biến đó có tác dụng thay đổi quan niệm đang có của hai nước về nhau. Dù Washington trước đây muốn xem Trung Quốc là một đối tác chiến lược, nhưng điều đó chưa thể hiện được. Mà chính phủ hiện tại của Tổng thống Bush lại muốn gọi Trung Quốc là đối thủ, theo đầy đủ ý nghĩa của từ ngữ này. Phía Bắc Kinh thì lo ngại phe diều hâu Hoa Kỳ sẽ củng cố mối liên minh với Nhật Bản, Nam Hàn và Đài Loan để vây hãm Hoa Lục. Do đó, chuyến đi của ông Colin Powell đã có tác dụng hàn gắn, không để những rạn nứt đó phát triển thêm. Bài báo trên tờ The Straits Times cho rằng tình trạng ổn định, hòa bình và thịnh vượng trong khu vực Á châu-Thái Bình Dương tùy thuộc vào mối giao hảo giữa Hoa Kỳ với Trung Quốc. Dù sự cạnh tranh giữa hai nước là điều không thể tránh khỏi, nhưng vẫn có nhiều khả năng để hai nước cộng tác với nhau. Bài báo kết luận rằng vùng Á châu-Thái Bình Dương không thể phát triển trong môi trường thù nghịch.

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

COMMENTS

Xem toàn trang