Vẫn chưa có giải pháp cho các nữ công nhân Việt Nam ở Jordan


2008.03.07

Thanh Trúc, phóng viên đài RFA

176 nữ công nhân Việt Nam sang lao động ở Jordan, bị cắt giảm lương thực và cho người hành hung vì hưởng ứng đình công để yêu cầu chủ nhân trả đúng mức lương đã ký trong hợp đồng trứơc khi rời Việt Nam.

VietnameseWorkerJordan150.jpg
Công nhân bị đánh bất tỉnh được chị em bạn chăm sóc. Hình của machsong.org

Đây là những người sang làm việc ở Jordan hồi tháng Giêng năm nay, cho một công ty may mặc do người Đài Loan làm chủ, có tên là W &D Apparel. Nhưng họ không phải nhóm đầu tiên qua Jordan mà trước đó đã có mấy chục người sang làm việc cho W &D Apparel rồi.

Nếu gộp chung lại thì hiện có hơn 200 người Việt làm trong xưởng may W &D Apparel, và chính nhóm đầu tiên đã từng bãi công để đòi mức lương đúng như đã ký trong hợp đồng. Họ được một trăm bảy mươi sáu người qua sau hưởng ứng đình công theo sau khi nhận thấy mình lâm hoàn cảnh tương tự như người đi trứơc.

Phần lớn những nữ công nhân sang Jordan làm việc cho hãng may W &A Apparel là người miền Bắc như chị Phương Anh ở Lào Cai, chị Luyến ở Phú Thọ, chị Thao và chị Hà Thái Bình. Những người này đi Jordan theo trung gian của công ty môi giới da giày Sơn Hoa.

Để sang được Jordan bằng con đường xuất khẩu lao động, phí tổn mỗi người phải đóng cho môi giới bên nhà là 25 triệu tiền Việt Nam.

Cuộc đình công của 176 lao động Việt đòi chủ nhân trả đúng mức lương ký theo hợp đồng nổ lớn ngày 10 tháng Hai. Hôm thưa Bảy ngày Một tháng Ba, Thanh Trúc gọi qua Jordan, được chị Phương Anh kể lại:

“Bắt đầu đình công thì công ty nói bọn em làm thế không tốt, công ty nói là hợp đồng đúng nhưng thật ra là không đúng. Xong rồi tụi em vẫn nhất quyết đình công. Sau đó thì cái ăn cái uống của tụi em ngày càng sa sút vì bọn em không đi làm, mỗi bửa họ chỉ cho ăn khoảng một chút cơm thôi mà cơm lại không có cái gì ăn cả.

Khi mà cánh cảnh sát đến mà đánh bọn em ấy là có chị Ánh, có năm người rất là mệt, vì thế mà bọn em phải kêu cứu. Bây giờ tất cả bọn em phải quí xuống đây và xin ông bộ trưởng lao động là cứu bọn em về nứơc thôi ạ.”

Tiếp lời chị Phương Anh, chị Thao cho biết:

VnWorkerSoutKorea200.jpg
Nhiều người Việt Nam tìm cách ra nước ngoài làm việc với hy vọng kiếm tiền giúp đỡ gia đình. Tuy nhiên, tại xứ lạ quê người họ lại phải đối diện với rất nhiều khó khăn. (Hình chỉ mang tính minh họa). AFP PHOTO.

“Người ta vào người ta khuyên nhủ bọn em đi làm, bọn em bảo là ông chủ phải thực hiện cho bọn em theo đúng hợp đồng và bảo đảm quyền lợi cho bọn em trong vòng ba năm thì bọn em sẽ đi làm ngày, thế nhưng mà ông chủ không ký thì tụi em không đi làm. Thế là có xô xát xảy ra rồi cảnh sát xông vào đánh bọn em.

Em chỉ biết là rất nhiều, em bị đánh không nặng, chỉ bị bầm tím thì bây giờ cũng khỏi rồi. Có một người bị sai khớp tay như kiểu là nó cầm tay kéo xuống đất xong nó cầm tóc nó ném đi. Đúng ra chị ấy bây giờ cũng còn sai khớp tay và hôm qua chị bị nôn ra máu. Còn chị Anh bây giờ tình trạng nói chung là sức khỏe tồi tệ lắm ạ.”

Bản tin về nữ công nhân ở Jordan bị hành hung vì bãi công được đăng tải trên báo Tuổi Trẻ phát hành trong nước. Tại Hoa Kỳ, Tiến sĩ Nguyễn Đình Thắng, giám đốc điều hành Boat People SOS ở bang Virginia, đọc bản tin này và tìm cách liên lạc với những công nhân đang gặp khó khăn tại Jordan:

“Ngày 24 thì chúng tôi nhận được tin của báo Tuổi Trẻ về một trăm bảy mứơi sáu công nhân mà tuyệt đại đa số là nữ ngoại trừ bốn người nam, nói về trường hợp bị đánh đập không được trả lương như đã ký trong hợp đồng bắt làm việc mười sáu tiếng một ngày mà trả mức lương rất thấp không đủ sống.

Chúng tôi lập tức báo cáo cho Bộ Ngoại Giao cũng như một số cơ quan khác Bộ Ngoại Giao đã giúp nối kết chúng tôi với cơ quan quốc tế IOM có văn phòng tại Amman thủ đô của Jordan. Trước khi liên lạc Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ chúng tôi tìm cách liên lạc với công nhân tại hãng xưởng may mặc có tên là W &D Apparel.” Thanh Trúc xin phép mở ngoặc để thưa cùng quí vị về vai trò của IOM, tức Tổ Chức Di Dân Quốc Tế, ở Amman, thủ đô Jordan. Thoạt đầu, khi nghe Boat People SOS báo tin những nữ công nhân Việt Nam ở công ty W &D Apparel vì bãi công mà bị bớt khẩu phần lương thực và bị đánh đập, một nhân viên IOM ở Jordan báo cho Bộ Lao Động xứ này biết.

Nhờ thế một phái đoàn đã vào được công ty để thăm hỏi công nhân Việt Nam. Thế nhưng trên nguyên tắc vai trò của IOM trong vụ này khá là hạn chế và tế nhị, IOM không thể làm gì được hơn cho tới khi nào chính quyền Jordan cho phép họ vào cuộc. Hiện Boat People SOS vẫn tìm cách vận động trực tiếp với chính phủ Jordan.

Tưởng cần biết Jordan có năm khu công nghiệp gọi là Qualified Industrial Zone, tạm dịch là Khu Công Nghiệp Đặc Lợi, và công ty W &D Apparel thuộc về một trong năm khu Công Nghiệp Đặc Lợi đó.

Vì sao vụ ngược đãi công nhân ở công ty may mặc W &D Apparel lại được Boat People SOS ở Hoa Kỳ trình báo lên Bộ Ngoại Giao Mỹ. Tiến sĩ Nguyễn Đình Thắng trả lời câu hỏi của Thanh Trúc:

“Khu Công Nghiệp Đặc Lợi có những đặc lợi về mậu dịch với Hoa Kỳ, những mặt hàng sản xuất trong khu vực đó được nhập cảng vào Hoa Kỳ mà không chịu thuế hải quan, và không có đỉnh số tức là không có quota, thành thử phần nào đó Hoa Kỳ liên đới với tình trạng hiện nay đang xảy ra ở công ty W &D Apparel.” Theo bản tin hôm thứ Ba vừa qua từ báo Dân Trí trên mạng, ông Trần Việt Tú, phó tổng lãnh sự Việt Nam tại Ai Cập, đã có mặt tại Jordan để tìm cách giải quyết vụ việc. Sáng thứ Ba giờ Washington tức xế chiều thứ Ba giờ Jordan, Thanh Trúc gọi qua Jordan, gặp chị Phương Anh và chị Hà. Mời quí vị nghe hai chị kể lại:

Phương Anh: Bắt đầu ông ấy đến là ông có hội ý . Thế nhưng khi nghe xong thì Phương Anh cảm thấy là ông Tu này hơi thiên về công ty một chút. Bởi vì là nếu như một người Việt Nam sang ma nhìn thấy bọn em ốm đau ngất xỉu rồi là không có gì ăn như thế thì ông phải can thiệp vào cái vụ đấy trứơc, sau đó mới nói đến chuyện công ty, về bản lương.

Thế nhưng đây thì ông cũng xem qua người ốm, mà cái chuyện đề nghị chỉnh bảng lương và về nứơc của bọn em, cái chuyện cảnh sát đánh bọn em thì ông không nói đến một chút nào cả.

Thứ hai nữa là cái kiểu là ông ấy cứ vin vào cái chuyện bọn em cắt đồ của người Việt Nam, ông ấy bảo như thế là sai.” Thanh Trúc: Cắt đồ của người Việt Nam là sao?

Phương Anh: Ý là cái đợt trứơc nói thẳng là bọn em bức xúc cho nên những người đứng lên cầm đầu người ta nói bọn em là từ nay hơn hai trăm người phải đợi bằng được để đòi cái công bằng để chị em mình đi làm. Nếu trong số hơn hai trăm người này có ai đi làm thì họ sẽ chặt chân và họ sẽ cắt nát đồ quần áo của bọn em ra.

Thanh Trúc: Ai nói điều đó?

Phương Anh: Thì cái chị đó bây giờ chỉ là người đi làm rồi ạ. Chính chị ấy đứng ra, bọn em công nhân mới sang chưa hiểu cái mô tê gì cũng đồng thanh là đình công. Thế nhưng ăn Tết xong họ lại đi làm họ không nói cho bọn em biết, bọn em bức xúc qua bọn em kéo đồ ra bọn em cắt luôn.

Thì em cũng kể cho anh Thắng và tất cả mọi người nghe hết rồi. Nhưng đấy là em cũng đã đứng lên lên xin lỗi ngay từ lần đầu tiên. Nếu như cần thì em và tất cả bạn bè trên này xin lỗi tất cả là vì quá bức xúc thì bọn em mới làm như thế.

Thế nhưng vì sao cảnh sát đánh bọn em vẫn còn thương tích vẫn ngất ông ấy bảo là cái gì ông ấy hỏi thì mới được nói, cái gì không hỏi là không được nói. Ông ấy nói với bọn em là thôi cái gì nó qua nó sẽ qua.

Em phải nói thẳng với ông ấy là chú sang đây chú can thiệp bọn cháu hay là chú bảo vệ công ty. Chú ấy chỉ vin vào chuyện bọn em cắt đồ và đình công quá mười bốn ngày là bừa bãi, về Việt Nam sẽ không được cái nọ cái kia.

Quanh đi quẩn lại ông ấy chỉ nói là bọn em đình công bừa bãi , thế thôi. Còn có một số người bảo cái vụ cảnh sát đánh thì ông ấy nói là chưa hỏi đến chưa được phép nói. Ông ấy lại nói là tại sao phải lên báo để mà kêu cứu cái ăn uống, ông ấy cảm thấy ăn uốmg như thế này là qua hợp lý.

Thanh Trúc: Bây giờ ý của Phương Anh hay là những chị khác là chỉ muốn về Việt Nam chứ không muốn ở lại?

Phương Anh: Tất cả chị ạ, chỉ một phần nhỏ ở lại vì sợ về Việt Nam không lấy được tiền cọc. Em không thể bỏ mạng mình ở đây được. Bởi vì chị Ánh này tối hôm qua chị sốt một cách kinh khủng luôn.

Khi mà đi viện thì người ta lại chuyền nước, đến khi về nhà lúc ấy anh Thắng gọi thì chị ấy sốt và giật không biết một cái gì. Khi em gọi người quản lý đến thì người quản lý nói là bệnh viện này không biết chữa bệnh, các bạn tự chăm sóc lấy nhau trứơc.

Gọi điện cho chú Tú thì chú Tú tắt máy. Không biết gọi cho bất cứ một ai, bọn em ôm nhau khóc.

Thanh Trúc: Chị Phương Anh cho hay từ ngày có ông Trần Việt Tú từ Cairo sang thì khẩu phần ăn uống của công nhân đình công có vẻ khá hơn. Tuy nhiên theo lời chị Hà thì vì không đi làm nên các chị không có tiền tiêu vào những việc cần thiết.

Hà: “Bọn em rất là đói, họ cho ăn rất là ít chị ạ, bọn em phải đi bán đồ mà em noi chị như là băng vệ sinh rồi là quần áo con này, để bọn em có tiền bọn em ăn uống và chăm sóc những người ốm, mua thuốc và mua thức ăn về để nấu cháo. Bây giờ bọn em rất là suy sụp tinh thần, chỉ có nguyện vọng duy nhất là được trở về nứơc thôi.”

Để tìm hiểu thêm, Thanh Trúc gọi về Phòng Thị Trường Lao Động thuộc Cục Quản Lý Lao Động Ngoài Nước, được viên chức ở đây cho hay:

(xin theo dõi trong phần âm thanh phía trên)

Môi giới hay trung gian đưa người đi Jordan làm việc là Công Ty Da Giày Việt Nam. Trên đường dây viễn liên gọi về Hà Nội, một nhân viên của Công Ty Da Giày Việt Nam nói với Thanh Trúc: Thực tế cho thấy Việt Nam phải giải quyết mọi trở ngại có thể xảy ra trên thị trường xuất khẩu lao động sang các xứ Trung Đông bởi đây là thị trường hứa hẹn. Một người Mỹ gốc Việt, giám đốc Y Tế Và Nhân Sự trong Uỷ Ban Hoa Kỳ Về Di Dân Và Tị Nạn, từng nhiều lần về Việt Nam làm việc trong các tổ chức ngoài chính phủ, phát biểu:

Vừa rồi là câu chuyện về các nữ lao động Việt Nam tại xưởng may W &D Apparel ở Jordan. Mục Đời Sống Người Việt Khắp Nơi tạm ngưng ở đây. Thanh Trúc sẽ trở lại cùng quí vị tối thứ Năm tuần tới.

Theo dòng thời sự:

- 176 công nhân Việt Nam ở Jordan vẫn chưa trở lại làm việc

- 176 nữ công nhân Việt Nam ở Jordan bị chủ bỏ đói, bị hành hung

- IOM tìm cách cứu giúp các nữ công nhân Việt Nam ở Jordan

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.