Trái cây ngoại có gây áp lực tại thị trường Việt Nam?

Trong thời gian gần đây, tin tức trong nước xem chừng như ngày càng bày tỏ quan ngại về tình trạng trái cây ngoại, nhất là từ những xứ láng giềng, tràn ngập thị trường Việt Nam.
Thanh Quang, phóng viên RFA
Hàng bán trái cây bên hông chợ Bến Thành, TPHCM, ảnh chụp hôm 06/07/2010. Hàng bán trái cây bên hông chợ Bến Thành, TPHCM, ảnh chụp hôm 06/07/2010.
RFA PHOTO

Hôm thứ Hai 26/07/2010, báo mạng Saigòn Giải Phóng có tin đề cập tới việc “trại nội gặp khó, trái ngoại tràn lan”, mô tả trái cây Thái Lan vừa ngon, đẹp, vừa rẻ đang “chiếm ưu thế tuyệt đối” trong thị trường quốc nội.

Việt Nam vẫn xuất siêu trái cây

Thanh Quang tìm hiểu tình hình này qua cuộc trao đổi với Tiến sĩ Nguyễn Minh Châu, Viện trưởng Viện Nghiên Cứu Cây Ăn Quả Miền Nam trụ sở tại tỉnh Tiền Giang. TS Nguyễn Minh Châu cho biết:

Hiện nay Việt Nam vẫn còn xuất siêu về trái cây, chứ không bi thảm như báo chí nói. Nghĩa là xuất nhiều hơn nhập.

TS Nguyễn Minh Châu

TS Nguyễn Minh Châu: Việc này là 2 chiều, nhập cũng có mà xuất cũng có. Nhưng hiện nay Việt Nam vẫn còn xuất siêu về trái cây, chứ không bi thảm như báo chí nói. Nghĩa là xuất nhiều hơn nhập. Báo thì chỉ thông tin vậy thôi mà không thông tin chiều ngược lại là Việt Nam xuất trái cây nhiều hơn nhập.

Thanh Quang: Thưa ông có lẽ 1 trong những nước sản xuất trái cây có thể khiến Việt Nam bị áp lực cạnh tranh không ít, đó là Thái Lan. Ông nhận thấy vấn đề này ra sao ?

TS Nguyễn Minh Châu: Chuyện đó không lo vì lúc nào cũng có 2 chiều. Việt Nam cũng xuất khẩu trái cây qua Thái Lan vậy, sao báo chí không nói đi.

Thanh Quang: Được biết cụ thể là hiện giờ trái cây Thái Lan từ biên giới Tây Nam tràn vào Việt Nam, giá rẻ, vừa ngon, vừa đẹp mà nhiều người dân nói là “đem tặng cũng lịch sự hơn trái cây của ta”. Tình hình này như thế nào ?

TS Nguyễn Minh Châu: Không phải như vậy. Như tôi đã nói là xuất nhiều hơn nhập. Không có lo gì hết. Báo chí thì hay nhấn mạnh tới khía cạnh nhập, nhập, nhập chứ sao không nói xuất đi ? Tôi là người trong ngành nên tôi biết là Việt Nam xuất siêu trái cây mà. Không có lo gì hết. Việc hai chiều thì mình phải chấp nhận thôi.

Một xe bán trái cây trên lòng đường Điện Biên Phủ, TPHCM, ảnh chụp hôm 24/06/2010. RFA PHOTO.
Một xe bán trái cây trên lòng đường Điện Biên Phủ, TPHCM, ảnh chụp hôm 24/06/2010. RFA PHOTO.
Thanh Quang: Đó là ông đề cập tới con đường chính thức, còn trường hợp trái cây nhập lậu ảnh hưởng tới thị trường quốc nội thì sao?

TS Nguyễn Minh Châu: Nhập lậu thì làm sao mà ngăn được. Nhưng cũng không có lo đâu. Việc nhập lậu thì làm sao ngăn được vì biên giới Việt Nam từ Bắc chí Nam giáp với các nước khác cả thì làm sao mà ngăn được tình trạng đó. Nhưng mà con số hiện vẫn là xuất siêu, không có hại gì hết.

Thanh Quang: Bây giờ thực chất trái cây Việt Nam ra sao so với trái cây Thái Lan – về giá cả lẫn chất lượng, mẫu mã?

TS Nguyễn Minh Châu: Nếu nói về chất lượng thì có những điểm họ hơn mình có những điểm mình hơn họ. Thí dụ trái cây Việt Nam có thứ ngon như bưởi da xanh chỉ có gần đây thôi. Nó ngon hơn bưởi Năm Roi gấp nhiều lần. Giá thì trong nước hay xuất khẩu đều đắt. Rồi xoài cát Hòa Lộc, chôm chôm nhãn rất ngon. Rồi vú sửa thì Thái Lan đâu có. Thanh long thì Việt Nam có thanh long trắng, thanh long đỏ. Còn sầu riêng Việt Nam thì không hề thua kém sầu riêng Thái Lan.

Nhưng Thái Lan hơn Việt Nam những thứ như măng cụt, bòn bon, xoài xanh. Xoài xanh của họ ngon ngọt hơn xoài tượng của mình. Nếu mình có tổ chức tốt, vườn chuyên canh lớn thì không ngại. Hiện nay, dù Việt Nam có trái cây ngon nhưng diện tích nhỏ nên số lượng ít, nghĩa là mình phải bán đắt thôi. Tức trái cây Việt Nam thua Thái Lan là thua về giá. Thái Lan bán rất rẻ so với trái cây Việt Nam. Trái ngon của Việt Nam thì bán rất đắt, thí dụ như xoài cát Hòa Lộc, bưởi da xanh thì bán với giá không thua gì ở các nước giàu có đâu.

Giá trái cây nội còn cao

Ở Việt Nam thì phải qua 2 trung gian nữa rồi mới tới chợ bán lẻ. Cuối cùng, vì qua quá nhiều trung gian, người tiêu dùng “lãnh đủ”.

TS Nguyễn Minh Châu

Thanh Quang: Nhắc tới giá trái cây thì chúng tôi được biết ở Việt Nam có quá nhiều lớp trung gian đã đẩy giá trái cây trong nước, như sầu riêng chẳng hạn, tăng giá quá cao, thậm chí 50.000đ/1 ký?

TS Nguyễn Minh Châu: Hiện nay thì vấn đề thương mại của mình chưa phát triển như một số nước, cho nên từ người sản xuất tới người tiêu dùng trải qua rất nhiều khâu. Người sản xuất trái cây lại bán tại vườn chứ không như ở các nước khác là người sản xuất gởi trái cây tới chợ bán lẻ, thậm chí như thế. Ho bỏ qua được 2 trung gian. Còn Việt Nam thì phải qua 2 trung gian nữa rồi mới tới chợ bán lẻ. Cuối cùng, vì qua quá nhiều trung gian, người tiêu dùng “lãnh đủ”.

Thanh Quang: Như vậy Việt Nam làm sao ngăn chận được tình trạng này?

TS Nguyễn Minh Châu: Tình hình này cần tới việc phải cải thiện cách phân phối.Người sản xuất phải tới họăc là chợ bán sỉ trước khi phân phối cho những sạp bán lẻ, họăc đi thẳng tới những sạp bán lẻ luôn, chứ không bán tại vườn, thì mới cải tiến được giá cả. Hiện nay mình chưa cải tiến được tình trạng này khiến trái cây qua nhiều trung gian đẩy giá lên cao.

Các sạp trái cây tại Chợ Bến Thành. Ảnh chụp hôm 06/07/2010. RFA PHOTO.
Các sạp trái cây tại Chợ Bến Thành. Ảnh chụp hôm 06/07/2010. RFA PHOTO.
Thanh Quang: Với tư cách chuyên gia trái cây nhiều kinh nghiệm, ông nhận thấy triển vọng trái cây của Việt Nam như thế nào so với trái cây trong khu vực, chứ không riêng gì trái cây của xứ Thái?

TS Nguyễn Minh Châu: Trong khu vực thì trái cây của Thái Lan là số một, vì họ đi trước Việt Nam một thời gian dài. Nên việc gì cũng cần phải có thời gian. Về chất lượng thì một số loại trái cây của Việt Nam không thua Thái Lan. Nhưng số lượng, giống trái cây còn giới hạn cho nên giá cao. Bây giờ Việt Nam cần phải cải tiến về số lượng. Mà muốn cải tiến thì cần thời gian để thuyết phục nông dân thay giống mới.

Còn so với những nước khác, như Malaysia thì Việt Nam xuất khẩu trái cây nhiều hơn. Trái cây từ Philippines thì thật sự ra không phải trái cây của Philippines, mà nó là Hoa Kỳ. Hoa Kỳ có những công ty đa quốc, công ty của Mỹ vào đó trồng và xuất khẩu, chứ không phải Philippines mặc dù nói là, chẳng hạn, chối Philippines, nhưng thực sự phát xuất từ công ty Hoa Kỳ. Thực ra nói rằng thua thì Việt Nam thua Thái Lan, và có lẽ cả Indonesia nữa. Việt Nam phải phấn đấu rất nhiều để ngày càng xuất khẩu nhiều hơn. Hiện nay có thuận lợi là Việt Nam luôn xuất siêu trái cây, chứ đâu phải nhập siêu đâu mà lo.

Thanh Quang: Xin cảm ơn TS Nguyễn Minh Châu rất nhiều.

Theo dòng thời sự:

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.